Aile içinde madde bağımlısı olma durumunu yordayan değişkenlerin incelenmesi - Tanhan, Fuat; Mukba, Gamze (Journal of Dependence, 2014)
Amaç: Alkolik ailelerin çocukları ileri yaşantılarında düşük benlik saygısı, kişilerarası ilişkilerde dengesiz davranma ve bağımlı davranışlar sergileme, sosyal içe çekilme, duygularını ifade edememe, depresyon, kaygı, alerji, astım gibi çok çeşitli fiziksel, davranışsal ve psikolojik rahatsızlıklar yaşayabilmektedirler. Aile içi madde bağımlılığına bağlı olarak ortaya çıkan bu değişkenler, aileiçi alkol vemadde kullanımının yordayıcıları niteliği de taşımaktadır. Aile içi madde kullanım durumuyla ilişkili olan düşük benlik saygısı, kişilerarası ilişkilerde sosyal içe çekilme ya da bağımlı ilişkiler sergileme, duygularını yansıtamama, kaygı ve depresyon gibi durumlar, Türkiye’de gözlenebilen değişkenlerdir. Bu çalışmada, üniversite öğrencilerinin ailelerinde alkol ya da madde bağımlısı birey olma durumu üzerinde etkili olan yordayıcı değişkenlerin belirlenmesi amaçlanmıştır. Yöntem: Araştırmanın amacı doğrultusunda, Spann-Fischer İlişki Bağımlılığı Ölçeği-SFİBÖ, Genel Sağlık Anketi-12 (GSA-12), Rosenberg Benlik Saygısı Ölçeği (RBSÖ), Kişisel İlişki Boyutları Ölçeği’nin Duygu Farkındalığı alt faktörü ve Kişisel Bilgi Formu kullanılmıştır. Verilerin analizinde, İkili Lojistik Regresyon analiz yöntemi kullanılmıştır. Bulgular: Araştırmasonuçlarına göre,aile içi şiddet olma değişkeninin, aile içi alkol ya da madde bağımlısı olmama durumu üzerinde anlamlı bir yordayıcı olduğu sonucu çıkmıştır (p<0.05). Toplam benlik saygısı puanlarının 1 birimlik artışının, aile içi alkol ya da madde bağımlısı birey olmama olasılığını % 9.5 kat [(1-1.095).100] arttırdığı sonucu bulunmuştur. Sonuç: Bu bulgular, aile içi madde bağımlısı birey olma durumunun bireyin düşük benlik saygısı geliştirmesine ve aile içi şiddet davranışları olmasına yönelik risk oluşturabileceği biçiminde yorumlanabilir.